Yönetim Anlayışımız ve Kültürel Temelleri – Aileden Holdinge Bilimsel Yönetim
Kitabın Oturduğu 3 Temel
Bu kitabın, üç temel üzerine oturduğunu söyleyebilirim: İslam kültürü ve yönetim yaklaşımları, yönetim bilimi yaklaşımları ve şahsi iş deneyimim.
İlk olarak, işlenen konularla ilgili İslami kaynaklar araştırılmıştır. Kaynak aramalarında İSAM, Beyazıt Devlet Kitaplığı, İÜ İşletme Fakültesi, YÖK Tez Merkezi başta olmak üzere pek çok kütüphane ve yayınevinin Türkçe ve İngilizce katalogları taranmıştır.
Ancak üzülerek ifade etmeliyim ki; İslam’ı referans alan yazar/kaynakların, emirlik, ortaklıklar, ahlâk, iş ahlâkı, şura, adalet, aile ilişkileri gibi dar alanlarla sınırlı kaldıkları; işletme yönetimi alanında sistematik analizler içermedikleri görülmüştür. Bu yönüyle bu kitap “İslam Kültürü ve İşletme Yönetimi” alanında yapılan ilk mütevazı çalışma olma özelliğini de taşıyor.
Ulaşabildiğim (kaynaklar arasında gösterilmiş) tüm eserlerden faydalanmakla birlikte, Türk kamuoyunca hüsn-ü kabul gördüğü için, Kur’an meallerinde Diyanet İşleri Başkanlığı’nın metinleri, ayetlerin yorumlanması ile ilgili konularda Elmalılı Hamdi Yazır ve Seyyid Kutub tefsirleri, hadislerde İbrahim Canan’ın Kütüb-i Sitte’si öncelikli olarak tercih edilmiştir.
Konuları İslamî yaklaşımlar açısından yorumlarken, değerli âlimlerimizin ve düşünürlerimizin görüşleriyle birlikte, “barika-i hakikat müsademe-i efkârdan çıkar” yaklaşımı ile kendi tefekkür dünyamda oluşan düşüncelerimi de okuyucuyla paylaştım. Tefekkür dünyamız gelişip zenginleştikçe bu konularda daha ileri boyutlarda ve farklı yorumlar oluşacaktır.
Bu kitap ilahiyat alanındaki değerli akademisyenler için bir referans kaynağı olma iddiasında değildir. Ancak, ele aldığı konular, ayetler ve hadisler açısından, bu çevrelerin yönetim bilimi alanına ilgilerini çekmeyi ve bu konularda akademik çalışmalar yapmaları için onları teşvik etmeyi de amaçlamaktadır.
Okuyucu, yönetim alanında İslam’ın da söyleyecekleri ve iş yaşamında uygulanacak İslamî ilkeler olduğuna inanırsa kitap amacına ulaşmış demektir.
İkinci olarak, yönetim bilimi alanındaki bilinen teori ve yaklaşımları özetlemek, günümüzdeki yaygın görüşleri okuyucuyla paylaşmak istedim. Böylece okuyucunun İslamî yaklaşımlarla yönetim bilimi yaklaşımlarını karşılaştırma imkânı bulacağını düşündüm.
Son olarak farklı sektörler, farklı görevler ve farklı pozisyonlardaki kırk yıla yaklaşan deneyimlerimin özünü bu kitapta paylaşmaya çalıştım. Bazı deneyimlerimi, tanık olduğum kimi olayları, ilgili bölümlerde, “yaşanmış olaylar” başlığı altında “özgün vaka” notu ile özetledim.
Her bölümün sonunda verdiğim özet ve önerilerde İslamî yaklaşım ve yönetim bilimi yaklaşımlarından benim algıladıklarımı deneyimlerimle yorumlamaya çalıştım.
Aile ve Yönetim
Yönetim anlayışının ilk olarak ailede şekilleneceğini düşündüğüm için bu kitaba “Aileden Holdinge Bilimsel Yönetim” alt başlığını vermeyi tercih ettim. Bu düşüncem, işletme yönetimi eğitimi almaya başladığım dönemde filizlendi ve bu kitapla meyve verdi. Kişisel gözlemlerim de ailenin bu rolünü doğruladı.
Tabii ki kitap sadece aileyi değil tüm boyutlarıyla yönetim yaklaşımlarını içeriyor. Aile, yaşam serüvenimizin ilk durağı olması itibariyle elbette önemlidir. Ancak hayat aileden ibaret olmadığı gibi tek sosyal kurum da aile değildir. Aile ortamının yönetim bilincinin oluşumunda etkili olduğunun düşünülmesi, “iyi aile ortamından iyi, kötü aile ortamından kötü yönetici çıkar” gibi bir genellemeye de yol açmamalı. Hz. Nuh’un (as) ailesinden müşrik bir evlat çıkması Hz. Nuh’un aile ortamının kötü olduğunu göstermediği gibi, müşrik bir aileden Hz. İbrahim’in (as) dünyaya gelmesi de Azer’in aile ortamının iyi olduğunu göstermez.
Yaşanmış Olaylar (Vakalar)
Bölümlerin içinde yer verilen yaşanmış olaylar (vakalar), teorik yaklaşımların uygulanabilirliğini göstermesi bakımından oldukça önemlidir. Yaşanmış olaylardan hareketle teorik yaklaşımların uygulanabilirliğinin tartışılması, teorilerin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacaktır. Bu amaçla hayali değil yaşanmış vakalara yer verilmiştir. Vakaların çoğu bizzat tanık olduğum olaylardan (özgün vaka) oluşmaktadır.
Anlatım Yöntemi
Bazı istisnalar dışında işlenen konular şu sıralama mantığıyla ele alınmıştır:
- Konunun genel tanımı yapılmıştır.
- Konu ile ilgili İslami yaklaşımlar üzerinde durulmuştur.
- Konu ile ilgili yönetim bilimi yaklaşımları anlatılmış ve bazı uygulama modelleri özetlenmiştir.
Teorik yaklaşımlar ve modellemeler, mümkün olduğunca açık ve anlaşılır bir dille anlatılmaya çalışılmıştır. Kitabın içeriği, aileden başlayarak, dükkân, ticarethane, KOBİ, büyük şirketler, holding ve kamu yönetimi gibi her boyuttaki işletme ve kurumu ilgilendirmektedir. Bu sebeple işletme yönetimi alanındaki önemli teorilere özet şeklinde de olsa yer verilmeye çalışılmıştır.
Konunun daha iyi anlaşılmasına yardımcı olacak gerçek vakalar verilmiştir. Vaka metinlerinin bitiminde, okuyucunun düşünmesini ve sorgulamasını sağlayan sorularla teorik konuların somutlaştırılması amaçlanmıştır. Vakaların, benzer olaylarla karşılaşan yöneticiler için yol gösterici olacağını düşünüyoruz. Sorularda vakanın ilgili olabileceği diğer bölümler de verilmiştir.
İşlenen konuların genel bir özetiyle birlikte okuyucuya uygulanabilir önerilerimiz verilerek ilgili bölüm tamamlanmıştır. Görüşlerimiz paylaşılırken konu ile ilgili İslami yaklaşımlar, bilimsel yaklaşımlar ve şahsi deneyimlerimiz birlikte dikkate alınmıştır.
Kitabın İçeriği
Kitap dört kısım halinde kaleme alınmıştır.
- İlk kısımda “temel kavramlar” üzerinde durulmuştur. Kitabın diğer kısımlarındaki yaklaşımların çoğunu belki de tamamını ilgilendirdiği için önce bu kavramlar açıklanmıştır.
- İkinci kısımda “Kurumsal Yönetim ve Yönetim ilkeleri”,
- Üçüncü kısımda “Yönetim fonksiyonları”,
- Dördüncü kısımda ise “Aile, aile şirketleri ve ortaklıklar” işlenmiştir.
Kitap hakkında ne dediler?
Sunduğum Hizmetler
Raşit Yıldırım, denetim, iç kontrol, finansal raporlama, finansal analiz, muhasebe alanlarında danışmanlık hizmeti ve eğitimler vermektedir.
“Yönetim Anlayışımız ve Kültürel Temelleri – Aileden Holdinge Bilimsel Yönetim” kitabı üç konuda ilk olma özelliğini taşıyor: • Yönetim ilke ve fonksiyonları, kültürel değerlerimizle karşılaştırılmalı ve kapsamlı olarak ilk kez ele alınıyor. • “İstişare” ilk kez temel yönetim ilkesi olarak öneriliyor. • Yönetim kültürünün şekillenmesinde ailenin önemi ve yönetim ilke ve fonksiyonlarının ailede uygulanması ilk kez ele alınıyor.